Pomiary analogowe

LM393: precyzyjny komparator napięcia z histerezą

Podwójny komparator różnicowy Texas Instruments LM393 w nieodwracającej konfiguracji przerzutnika Schmitta z histerezą 48.5 mV dzięki dodatniemu sprzężeniu zwrotnemu, progiem 2.5 V i wyjściem typu otwarty kolektor.

Napięcie zasilania (VCC)
+5.0 V DC nominalnie (zakres pracy od 2.0 V do 36.0 V)
Komponenty
9
Wzory
4
Pułapki
4
Otwórz w Web CAD
Zweryfikowane Źródło

Obszar roboczy schematu

LM393 Voltage Comparator with HysteresisExported from CircuitBaseVINR310kΩR41MΩ+5VR110kΩR210kΩGNDU1ALM393P+5VGND+5VR54.7kΩVOUT+5VC1100nFGND

Przegląd układu

Napięcie zasilania (VCC)
+5.0 V DC nominalnie (zakres pracy od 2.0 V do 36.0 V)
Komponenty
9
Wzory
4
Pułapki
4

Kliknij dowolny element na schemacie powyżej, aby zobaczyć jego parametry elektryczne i rolę w układzie.

Przegląd układu

Układ tego precyzyjnego komparatora implementuje wzorcowy detektor progowy oraz konfigurację przerzutnika Schmitta z oficjalnej noty katalogowej Texas Instruments LM393 SLCS005 / SLCS005AH (sekcja 8.2 Zastosowanie typowe). Zasilany z pojedynczej szyny +5.0 V DC, obwód wykorzystuje kanał A (U1A) podwójnego komparatora do porównywania analogowego sygnału wejściowego z wewnętrznym napięciem odniesienia 2.50 V. Precyzyjny dzielnik rezystancyjny R1 i R2 ustala napięcie odniesienia na wejściu odwracającym (pin 2), natomiast wejściowy rezystor szeregowy R3 (10 kΩ) oraz rezystor sprzężenia R4 (1 MΩ) tworzą pętlę dodatniego sprzężenia zwrotnego na wejściu nieodwracającym (pin 3). Pętla ta wprowadza dwa odrębne progi przełączania — górny próg 2.524 V i dolny próg 2.475 V — tworząc pasmo histerezy 48.5 mV, które całkowicie eliminuje oscylacje i dzwonienie wyjścia przy przetwarzaniu powolnych lub zaszumionych sygnałów z czujników. Wyjściowy stopień NPN z otwartym kolektorem jest podciągany do poziomów logicznych przez rezystor podciągający R5 (4.7 kΩ), a ceramiczny kondensator odsprzęgający C1 o pojemności 100 nF tłumi stany nieustalone szyny zasilania.

Kluczowe parametry techniczne

Napięcie zasilania (VCC)+5.0 V DC nominalnie (zakres pracy od 2.0 V do 36.0 V)
Napięcie odniesienia (VREF)2.50 V (ustalone dzielnikiem R1/R2 10 kΩ 1%)
Zakres napięć współbieżnych wejścia (VICR)0.0 V do 3.5 V (0 V do VCC - 1.5 V)
Szerokość pasma histerezy (ΔVH)≈ 48.5 mV (R3 = 10 kΩ, R4 = 1 MΩ, β ≈ 0.0099)
Górny próg przełączania (VTH)≈ 2.524 V (próg przełączania przy narastaniu)
Dolny próg przełączania (VTL)≈ 2.475 V (próg przełączania przy opadaniu)
Wyjściowy rezystor podciągający (R5)4.7 kΩ (prąd wpływający 1.03 mA w stanie niskim)
Czas odpowiedzi małosygnałowej1.3 µs typowo (przesterowanie 5 mV)

Zasada działania i analiza teoretyczna

01

Odsprzęganie szyny zasilania DC i stabilność pomiaru względem masy

Układ zasilany jest z pojedynczej szyny +5.0 V DC podłączonej do pinu 8 (VCC) i pinu 4 (GND). Ceramiczny kondensator odsprzęgający C1 (100 nF X7R) tworzy lokalny zasobnik ładunku o niskiej impedancji bezpośrednio przy pinach zasilania układu scalonego, pochłaniając szybkie impulsy prądu generowane podczas przełączania stopnia wyjściowego typu otwarty kolektor pomiędzy stanem odcięcia a głębokim nasyceniem. Wewnętrzna architektura wejściowa LM393 wykorzystuje różnicowe pary Darlingtona na tranzystorach PNP z wbudowanym przesunięciem poziomu, co umożliwia wykrywanie napięć wejściowych aż do potencjału masy układu (0 V) bez konieczności stosowania ujemnego napięcia zasilania.

02

Generowanie precyzyjnego napięcia odniesienia

Stabilne napięcie odniesienia V_REF jest uzyskiwane z szyny +5.0 V za pomocą dopasowanego dzielnika rezystancyjnego złożonego z R1 (10 kΩ) i R2 (10 kΩ). Dzięki zastosowaniu rezystorów metalizowanych o tolerancji 1%, napięcie w punkcie środkowym doprowadzone do pinu 2 (wejście odwracające, 1IN-) wynosi:

FORMULA & CALCULATION
VREF = VCC × (R2) / (R1 + R2) = 5.0V × (10kΩ) / (10kΩ + 10kΩ) = 2.50 V

Próg 2.50 V znajduje się w środku liniowego zakresu napięć współbieżnych układu (od 0 V do VCC - 1.5V = 3.5V), co gwarantuje optymalny zapas dynamiki dla sygnałów o polaryzacji dodatniej i ujemnej.

03

Tłumienie sygnału wejściowego i pętla dodatniego sprzężenia zwrotnego

Analogowy sygnał wejściowy VIN jest podawany przez szeregowy rezystor wejściowy R3 (10 kΩ) do węzła sumującego j_in_pos przed wejściem na pin 3 (wejście nieodwracające, 1IN+). Rezystor dodatniego sprzężenia zwrotnego R4 (1 MΩ) przenosi aktualny stan wyjścia komparatora z powrotem do tego węzła. Zgodnie z zasadą superpozycji chwilowe napięcie V+ na pinie 3 zależy zarówno od VIN, jak i od napięcia wyjściowego VOUT:

FORMULA & CALCULATION
V_+ = VIN + (VOUT - VIN) × (R3) / (R3 + R4)

Ponieważ rezystor R4 jest sto razy większy od R3 (R4 / R3 = 100), pętla sprzężenia wstrzykuje niewielką, ściśle kontrolowaną 1-procentową część skoku napięcia wyjściowego do węzła nieodwracającego, dynamicznie przesuwając rzeczywisty próg przełączania w zależności od stanu wyjścia.

04

Pasmo histerezy i dynamika przełączania bez dzwonienia

Gdy sygnał VIN ma niską wartość, wyjście komparatora pozostaje w stanie wysokim (VOH ≈ 5.0 V za pośrednictwem rezystora podciągającego R5). Prąd płynący przez R4 podnosi potencjał na pinie 3, ustalając górny próg przełączania (VTH ≈ 2.524 V). Kiedy VIN przekroczy wartość VTH, wewnętrzny wzmacniacz różnicowy zmienia stan, załączając tranzystor wyjściowy NPN z otwartym kolektorem i sprowadzając napięcie VOUT do poziomu nasycenia (VOL ≈ 0.1 V). W tym momencie R4 obniża próg na pinie 3 do wartości dolnego progu przełączania (VTL ≈ 2.475 V). Różnica między tymi progami wyznacza szerokość okna histerezy:

FORMULA & CALCULATION
ΔVH = (R3) / (R3 + R4) × (VOH - VOL) ≈ (10kΩ) / (1010kΩ) × (5.0V - 0.1V) ≈ 48.5 mV

Ten margines zakłóceń o wartości 48.5 mV skutecznie eliminuje fałszywe wyzwalania, pasożytnicze oscylacje i dzwonienie na wyjściu przy przetwarzaniu wolnozmiennych lub zaszumionych sygnałów z czujników.

05

Przywracanie poziomów logicznych wyjścia typu otwarty kolektor

Stopień wyjściowy układu LM393 stanowi niezależny tranzystor bipolarny NPN z otwartym kolektorem wyprowadzonym bezpośrednio na pin 1. Rezystor podciągający R5 (4.7 kΩ) podłączony do szyny +5.0 V wymusza stan wysoki (VOH = 5.0 V), gdy tranzystor wyjściowy jest wyłączony. W momencie wyzwolenia stanu niskiego wewnętrzny klucz przewodzi prąd o wartości ISINK = (5.0V - 0.15V) / 4.7kΩ ≈ 1.03 mA, precyzyjnie zwierając wyjście do poziomu VOL ≤ 150 mV. Ponieważ linia podciągająca jest odizolowana od struktury komparatora, rezystor R5 może być alternatywnie podłączony do zewnętrznej szyny mikrokontrolera +3.3 V, realizując bezpośrednie dopasowanie poziomów logicznych bez zewnętrznych konwerterów.

Wzory i równania obliczeniowe

Progowe napięcie odniesienia

VREF = VCC · R2R1 + R2

Oblicza stałoprądowe napięcie progowe odniesienia ustalane przez dzielnik rezystancyjny na wejściu odwracającym komparatora.

OznaczenieParametrWartość typowa
VREFProgowe napięcie odniesienia2.50V
VCCDodatnie napięcie zasilania5.00V
R1Górny rezystor dzielnika10.0kΩ
R2Dolny rezystor dzielnika10.0kΩ

Szerokość pasma histerezy

Δ VH = R3R3 + R4 · (VOH − VOL)

Określa całkowite okno napięciowe histerezy zapobiegające oscylacjom i dzwonieniu wyjścia podczas przełączania.

OznaczenieParametrWartość typowa
Δ VHOkno napięcia histerezy48.5mV
R3Szeregowy rezystor wejściowy10.0kΩ
R4Rezystor dodatniego sprzężenia zwrotnego histerezy1000.0kΩ
VOHNapięcie wyjściowe podciągania w stanie wysokim5.00V
VOLNapięcie nasycenia wyjścia w stanie niskim0.10V

Górny i dolny próg przełączania

VTH = VREF + R3R4 · (VREF − VOL), \quad VTL = VREF − R3R4 · (VOH − VREF)

Oblicza dokładne wartości progu załączania przy narastaniu (górny) i opadaniu (dolny) sygnału dzięki pętli dodatniego sprzężenia zwrotnego.

OznaczenieParametrWartość typowa
VTHGórny punkt przełączania (próg przy narastaniu)2.524V
VTLDolny punkt przełączania (próg przy opadaniu)2.475V
VREFNominalne napięcie odniesienia2.500V
R3Szeregowy rezystor wejściowy10.0kΩ
R4Rezystor dodatniego sprzężenia zwrotnego1000.0kΩ

Prąd wpływający stopnia z otwartym kolektorem

ISINK = VLOGIC − VOLR5

Oblicza prąd, który musi odprowadzić wewnętrzny tranzystor wyjściowy NPN w stanie logicznego ZERA.

OznaczenieParametrWartość typowa
ISINKPrąd wpływający w stanie niskim1.03mA
VLOGICNapięcie szyny zasilania rezystora podciągającego5.00V
VOLNapięcie nasycenia wyjścia w stanie niskim0.15V
R5Wyjściowy rezystor podciągający4.70kΩ

Wykaz elementów (BOM)

Wszystkie elementy potrzebne do zbudowania tego układu. Wybierz oznaczenie, aby obejrzeć element na schemacie.

Oznacz.KomponentWartośćObudowaRola w układzieDokumentacja
Podwójny komparator różnicowy

Texas Instruments LM393P, SLCS005AH Rev. AH; distribución de pines: pin 1 1OUT, pin 2 1IN-, pin 3 1IN+, pin 4 GND, pin 8 VCC.

LM393PPDIP-8Precyzyjne porównywanie napięć z wyjściem typu otwarty kolektor (użyty kanał A)Podwójny komparator różnicowy: pinout i nota katalogowa
Górny rezystor dzielnika odniesienia

Rezystor metalizowany, tolerancja 1%, 0.125 W

10kΩ0805 / AxialGórna gałąź podciągająca dzielnika napięcia odniesienia 2.50 V—
Dolny rezystor dzielnika odniesienia

Rezystor metalizowany, tolerancja 1%, 0.125 W

10kΩ0805 / AxialDolna gałąź dzielnika napięcia odniesienia 2.50 V—
Szeregowy rezystor izolacji wejściowej

Rezystor metalizowany, tolerancja 1%, 0.125 W

10kΩ0805 / AxialImpedancja szeregowa wejścia wyznaczająca stopień tłumienia sprzężenia zwrotnego—
Rezystor dodatniego sprzężenia histerezy

Rezystor metalizowany, tolerancja 1%, 0.125 W

1MΩ0805 / AxialWprowadza histerezę 48.5 mV eliminującą dzwonienie wywołane szumami—
Rezystor podciągający otwartego kolektora

Rezystor metalizowany, tolerancja 1%, 0.125 W

4.7kΩ0805 / AxialPodciąga wyjście z otwartym kolektorem do +5.0 V z prądem wpływającym 1.03 mA—
Kondensator odsprzęgający zasilanie

Wielowarstwowy kondensator ceramiczny (MLCC), 50 V, dielektryk X7R

100nF0805 / RadialTłumi impulsowe stany nieustalone i stabilizuje zasilanie układu scalonego—
Port analogowego sygnału wejściowego

Monitorowane analogowe napięcie wejściowe

VINHeader / TerminalZacisk wejściowy sygnału analogowego (zakres od 0.0 V do 3.5 V)—
Port wyjściowy komparatora

Wyjście cyfrowe uformowane przez przerzutnik Schmitta

VOUTHeader / TerminalCyfrowy port wyjściowy (0.1 V stan niski, 5.0 V stan wysoki)—

Praktyczne zastosowania i przykłady

Precyzyjna detekcja progowa i cyfryzacja zaszumionych sygnałów z czujników analogowych
Podstawowy moduł komparatora do układów progowych z fotorezystorami (LDR) i termistorami NTC
Generowanie przebiegów prostokątnych i formowanie stromych zboczy z powolnych sygnałów
Konwersja poziomów logicznych między analogowymi sygnałami wysokonapięciowymi a mikrokontrolerami 3.3V/5V

Krytyczne pułapki projektowe i błędy inżynierskie

Pułapki spotykane przy prawdziwym montażu wraz z rozwiązaniem każdej z nich.

Krytyczne

Wymagany zewnętrzny rezystor podciągający na wyjściu

Wyjście układu LM393 stanowi tranzystor NPN z otwartym kolektorem, który potrafi jedynie odprowadzać prąd do masy (0 V), nie dostarczając prądu dodatniego. Pozostawienie pinu 1 bez rezystora podciągającego powoduje stan wysokiej impedancji i brak przełączania wejść logicznych.

Jak temu zapobiec

Zawsze podłączaj zewnętrzny rezystor podciągający (od 1 kΩ do 10 kΩ) między pin 1 a szynę zasilania logiki. Do zastosowań energooszczędnych użyj 10 kΩ; do szybkich zboczy (< 200 ns) przy obciążeniach pojemnościowych wybierz od 2.2 kΩ do 4.7 kΩ.

Krytyczne

Przekroczenie górnego limitu napięcia współbieżnego

Stopień wejściowy komparatora LM393 na tranzystorach Darlingtona PNP pozwala badać sygnały dochodzące do masy (0 V), jednak górna granica napięcia współbieżnego wynosi ściśle VCC - 1.5 V (3.5 V przy szynie 5 V). Przekroczenie tego limitu prowadzi do utraty wzmocnienia lub odwrócenia fazy wyjścia.

Jak temu zapobiec

Upewnij się, że napięcia wejściowe oraz odniesienia mieszczą się w zakresie od 0 V do VCC - 1.5 V. Do pomiaru wyższych napięć zastosuj wstępny dzielnik rezystancyjny przed wejściem komparatora.

Ostrzeżenie

Dzwonienie wyjścia bez dodatniego sprzężenia zwrotnego

Przy wzmocnieniu w otwartej pętli rzędu 200 V/mV (106 dB) wolno narastające sygnały w pobliżu progu 2.5 V wychwytują mikrowoltowe szumy lub tętnienia zasilania, wywołując gwałtowne oscylacje wyjścia pomiędzy stanem wysokim a niskim.

Jak temu zapobiec

Wprowadź dodatnie sprzężenie zwrotne poprzez włączenie rezystora R4 (od 470 kΩ do 1 MΩ) między wyjście a wejście nieodwracające wraz z szeregowym rezystorem R3 (10 kΩ). Tworzy to pasmo histerezy od 20 mV do 50 mV, które eliminuje dzwonienie.

Ostrzeżenie

Przesłuchy i zakłócenia z nieużywanego drugiego kanału

Układ LM393 zawiera dwa niezależne komparatory. Pozostawienie niepodłączonych wejść drugiego, nieużywanego kanału (piny 5, 6, 7) sprawia, że działają one jak anteny, generując wewnętrzne oscylacje zakłócające aktywny kanał.

Jak temu zapobiec

Właściwie spolaryzuj nieużywany kanał: połącz wejście nieodwracające 2IN+ (pin 5) z masą, wejście odwracające 2IN- (pin 6) z dopuszczalnym napięciem w zakresie współbieżnym, a wyjście otwartego kolektora 2OUT (pin 7) pozostaw niepodłączone.

Źródła pierwotne

Pomóż dbać o poprawność tej strony

Zbudowałeś, zasymulowałeś lub przejrzałeś ten obwód? Potwierdź go albo zgłoś błędną część, wartość lub połączenie.

Otwiera publiczny formularz na GitHubie z już wpisaną tą stroną; potrzebne jest bezpłatne konto GitHub. Jak działają zgłoszenia i potwierdzenia

Kod HTML

<iframe src="https://circuitbase.tech/embed/schematic/lm393-comparator?theme=paper" width="100%" height="500" frameborder="0" loading="lazy" style="border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 6px; max-width: 100%;" title="LM393: precyzyjny komparator napięcia z histerezą — CircuitBase Interactive Schematic"></iframe>