MCU Arayüzleri

BSS138 ile 3.3V - 5V Çift Yönlü I2C Mantık Seviyesi Dönüştürücü

Pull-up dirençleri ve besleme dekuplajı ile iki adet onsemi BSS138 N-kanal MOSFET kullanarak 3.3V ve 5V mantık alanlarını birbirine bağlayan çift yönlü I2C veri yolu gerilim seviye dönüştürücüsü.

Düşük Gerilim Beslemesi (VDD1)
+3.3 V DC nominal (+1.65 V ile +3.6 V çalışma aralığı)
Bileşenler
8
Formüller
4
Tuzaklar
4
Web CAD'de Aç
Doğrulanmış Kaynak

Şema çalışma alanı

BSS138 Bidirectional I2C Level ShifterExported from CircuitBaseC1100nFC2100nFR110kR210kR310kR410kQ1BSS138Q2BSS138+3.3VGND+5.0VGND+3.3V+3.3V+5.0V+5.0VSDA (3.3V)+3.3VSDA (5V)SCL (3.3V)+3.3VSCL (5V)

Devreye genel bakış

Düşük Gerilim Beslemesi (VDD1)
+3.3 V DC nominal (+1.65 V ile +3.6 V çalışma aralığı)
Bileşenler
8
Formüller
4
Tuzaklar
4

Elektriksel değerlerini ve bağlantılarını görmek için yukarıdaki şemadan herhangi bir bileşene tıklayın.

Devreye genel bakış

Bu çift yönlü mantık seviyesi dönüştürücü, 3.3V düşük gerilim alanı (VDD1) ile 5.0V yüksek gerilim alanı (VDD2) arasındaki çift yönlü I2C veri yolu uyarlaması için klasik NXP Semiconductors AN10441 / Philips Semiconductor AN97055 topolojisini uygular. Devre, iki adet ayrık N-kanal zenginleştirilmiş MOSFET (SOT-23 kılıfında onsemi BSS138, Q1 ve Q2) kullanarak hem Seri Veri (SDA) hem de Seri Saat (SCL) hatlarını destekler. Her iki MOSFET'in kapı (gate) terminalleri kalıcı olarak daha düşük besleme hattına (+3.3V) bağlıyken, kaynak (source) terminalleri 3.3V tarafına ve savak (drain) terminalleri 5.0V tarafına bakar. Ayrık pull-up dirençleri (R1 - R4, 10 kΩ %1), boşta kalma durumunda her veri yolu hattını kendi besleme gerilimine çeker. Devre, herhangi bir yön kontrol sinyaline ihtiyaç duymadan üç durumda otonom olarak çalışır: veri yolu boştayken her iki taraf yüksek seviyede kalır ve VGS = 0V transistörleri kesimde tutar; 3.3V'luk bir cihaz hattı sıfıra çektiğinde VGS gerilimi +3.3V'a yükselir (1.5V eşiğini aşarak) ve transistörü iletime geçirerek 5V hattını düşük seviyeye çeker; 5V'luk bir cihaz hattı sıfıra çektiğinde ise kaynak gerilimi eşik değerinin altına düşene kadar akım transistörün gövde diyotu üzerinden akar ve ardından iletim kanalı tamamen açılarak 3.3V tarafını temiz bir şekilde sıfıra çeker. Yerel 100 nF seramik dekuplaj kondansatörleri C1 ve C2, eşzamanlı sinyal geçişlerinde besleme dalgalanmalarını bastırır.

Temel Teknik Özellikler

Düşük Gerilim Beslemesi (VDD1)+3.3 V DC nominal (+1.65 V ile +3.6 V çalışma aralığı)
Yüksek Gerilim Beslemesi (VDD2)+5.0 V DC nominal (+2.7 V ile +5.5 V çalışma aralığı)
Desteklenen Veri Yolu ProtokolleriI2C Standart mod (100 kHz), Hızlı mod (400 kHz), SMBus ve 1-Wire
Pull-Up Dirençleri (R1, R2, R3, R4)10 kΩ %1 standart (yüksek hat kapasitansında 2.2 kΩ değerine düşürülür)
MOSFET İletim Direnci (RDS(on))VGS = 10 V için ≤ 3.5 Ω, VGS = 4.5 V için ≤ 6.0 Ω (onsemi BSS138)
Kapı Eşik Gerilimi (VGS(th))0.8 V minimum ile 1.5 V maksimum (onsemi BSS138)
Besleme Dekuplajı (C1, C2)Besleme alanı başına 100 nF 25V X7R seramik MLCC
Düşük Seviye Çıkış Gerilimi (VOL)≤ 0.40 V (I2C Fast-mode standardına uygun)

Çalışma Prensibi ve Teorik Analiz

01

Devre Topolojisi ve Sabit Kapı Kutuplama Mimarisi

Devre, açık savak (open-drain) yapısındaki I2C seri veri yolu için iki kanallı çift yönlü gerilim seviye dönüştürücü olarak çalışır ve düşük gerilimli sistem bölümünü (VDD1 = +3.3 V) daha yüksek gerilimli bölümle (VDD2 = +5.0 V) birbirine bağlar. Her veri yolu hattı (SDA ve SCL) tek bir ayrık N-kanal zenginleştirilmiş MOSFET (SDA için Q1, SCL için Q2) kullanır. Her iki MOSFET'in kapı terminalleri kalıcı olarak düşük besleme gerilimi VDD1'e (+3.3 V) bağlanmıştır. Kaynak terminalleri 3.3 V veri yolu tarafına, savak terminalleri ise 5.0 V veri yolu tarafına bağlanır. Pull-up dirençleri R1 ve R2 (10 kΩ) 3.3 V hatlarını VDD1'e çekerken, R3 ve R4 (10 kΩ) 5.0 V hatlarını VDD2'ye çeker. Dekuplaj kondansatörleri C1 ve C2 (100 nF X7R seramik), her besleme alanında doğrudan düşük empedanslı yüksek frekans baypas sağlar.

02

Durum 1: Boşta ve Yüksek Empedans Durumu (Her İki Taraf HIGH)

Veri yolundaki hiçbir cihaz (ana veya bağımlı) veri yolunu sürmediğinde, her iki bölümdeki açık savak hatları ilgili pull-up dirençleri tarafından HIGH seviyesinde tutulur: 3.3 V hatları +3.3 V seviyesinde, 5.0 V hatları ise +5.0 V seviyesindedir. Hem Q1 hem de Q2 transistörleri için kapı +3.3 V'ta ve kaynak +3.3 V'tadır, bu da tam olarak sıfır kapı-kaynak gerilimi (VGS = VG - VS = 3.3V - 3.3V = 0 V) üretir. VGS eşik geriliminin (VGS(th) = 0.8\dots 1.5 V) çok altında olduğu için MOSFET'ler kesimdedir. Yüksek gerilimli 5.0 V bölümü, düşük gerilimli 3.3 V bölümünden tamamen izole edilir; böylece 3.3 V mikrodenetleyici girişlerinde aşırı gerilim stresi veya sızıntı önlenir.

03

Durum 2: Düşük Gerilimli Cihaz Sıfıra Çekiyor (3.3V'tan 5V'a LOW Dönüşümü)

3.3 V bölümündeki aktif bir cihaz mantık LOW seviyesi uyguladığında, MOSFET'in kaynağını toprağa doğru çeker (VS ≈ 0 V). Kapı +3.3 V seviyesinde sabitlendiğinden, kapı-kaynak gerilimi aniden VGS = 3.3V - 0V = 3.3 V seviyesine yükselir ve maksimum 1.5 V eşik geriliminin oldukça üzerine çıkar. MOSFET tam olarak iletime geçer ve düşük dirençli bir iletim kanalı (RDS(on) ≤ 6.0 Ω) sunar. 5.0 V pull-up direncinden gelen akım, iletken kanal üzerinden 3.3 V sürücüsü aracılığıyla toprağa akar ve 5.0 V hattını eşleşen mantık LOW seviyesine çeker (VOL2 = VOL1 + Ipull-up · RDS(on) ≤ 0.4 V).

04

Durum 3: Yüksek Gerilimli Cihaz Sıfıra Çekiyor (5V'tan 3.3V'a LOW Dönüşümü)

5.0 V bölümündeki aktif bir cihaz mantık LOW seviyesi uyguladığında, MOSFET'in savağını toprağa doğru çeker. Başlangıçta MOSFET kanalı iletken değildir. Ancak N-kanal MOSFET'in dahili gövde diyotu, anodu kaynakta (3.3 V tarafı) ve katodu savakta (5.0 V tarafı) olacak şekilde yönlendirilmiştir. Savak gerilimi yaklaşık 2.6 V'un altına düştüğünde gövde diyotu doğru polarize olur ve iletime geçerek kaynak gerilimini diyot ileri gerilim düşümü kadar aşağı çeker (VS = VD + VSD ≈ 0.7 V). Kaynak gerilimi 3.3V - VGS(th) ≈ 1.8 V seviyesinin altına indiğinde VGS eşik gerilimini aşar ve iletim kanalı açılır. Kanal iletime geçtiğinde diyot gerilim düşümünü atlar ve 3.3 V hattını 5.0 V sürücü seviyesiyle uyumlu gerçek bir mantık LOW seviyesine temiz biçimde çeker.

05

Durum 4: Veri Yolu Bırakma ve Pasif Pull-Up Yükselme Zamanı Dinamiği

Her iki taraftaki aktif sürücü veri yolunu serbest bıraktığında, her iki hat ilgili besleme raylarına doğru yükselmeye başlar. Başlangıçta, hat gerilimi VDD1 - VGS(th) değerinin altındayken iletimdeki MOSFET iki tarafı birbirine bağlı tutarak birlikte yükselir. Düşük gerilimli hat VDD1 - VGS(th) ≈ 1.8 V değerini aştığında VGS eşik değerinin altına düşer ve MOSFET kapanır. Bu andan itibaren iki veri yolu bölümü bağımsız olarak yükselir: 3.3 V bölümü R1/R2 üzerinden \tau1 = Rp · Cb1 zaman sabitiyle şarj olurken, 5.0 V bölümü R3/R4 üzerinden \tau2 = Rp · Cb2 zaman sabitiyle şarj olur. Bu durum, yüksek gerilimli veri yolu kapasitansını düşük gerilimli bölümden elektriksel olarak ayırarak genel sinyal bütünlüğünü artırır.

Tasarım Denklemleri ve Hesaplama Formülleri

I2C Yükselme Zamanı İçin Maksimum Pull-Up Direnci

Rp(max) = tr0.8473 · Cb

Toplam kapasitif hat yüküne (Cb) bağlı olarak I2C veri yolu yükselme zamanı gereksinimlerini (Standart mod için tr <= 1000 ns, Hızlı mod için tr <= 300 ns) karşılayacak izin verilen maksimum pull-up direncini hesaplar.

SembolParametreTipik değer
Rp(max)Maksimum pull-up direnci3.54kΩ
trVeri yolunda izin verilen maksimum yükselme zamanı300ns
CbHat başına toplam veri yolu kapasitansı100pF

Çıkış Akımı Sınırına Göre Minimum Pull-Up Direnci

Rp(min) = VDD − VOLIOL

Açık savak sürücüsünün maksimum akım batırma kapasitesini (Standart ve Hızlı mod I2C cihazları için genellikle 3 mA) aşmamak için alt pull-up direnç sınırını hesaplar.

SembolParametreTipik değer
Rp(min)Minimum pull-up direnci1.53kΩ
VDDVeri yolu besleme gerilimi5.00V
VOLMaksimum düşük seviye çıkış gerilimi0.40V
IOLMaksimum açık savak batırma akımı3.00mA

Yüksekten Düşüğe Dönüşüm Sırasında Düşük Seviye Gerilimi

VOL1 = VOL2 + Ipull − up · RDS(on)

5V tarafındaki bir cihaz hattı iletken MOSFET kanalı üzerinden toprağa çektiğinde 3.3V tarafına iletilen gerçek düşük seviye gerilimini hesaplar.

SembolParametreTipik değer
VOL13.3V tarafındaki düşük seviye çıkış gerilimi0.12V
VOL25.0V tarafındaki sürücü düşük seviye gerilimi0.10V
Ipull − up3.3V direncinden geçen pull-up akımı0.32mA
RDS(on)MOSFET iletim kanalı statik direnci6.00Ω

Kapı Sürüş Gerilimi Güvenlik Payı

VGS(drive) = VDD1 − Vin(LV) ≥ VGS(th)

Düşük gerilim tarafı toprağa çekildiğinde MOSFET kanalını açmak için mevcut olan kapı-kaynak sürüş gerilimini ölçer.

SembolParametreTipik değer
VGS(drive)Kullanılabilir kapı-kaynak sürüş gerilimi3.30V
VDD1Düşük gerilim besleme hattı3.30V
Vin(LV)Düşük gerilim giriş sürüş seviyesi0.00V
VGS(th)MOSFET maksimum eşik gerilimi1.50V

Malzeme Listesi (BOM)

Bu devreyi kurmak için gereken tüm parçalar. Şemada incelemek için bir referans tanımlayıcı seçin.

Ref.BileşenDeğerKılıfDevredeki rolüKaynak
N-Kanal Mantık Seviyesi MOSFET

onsemi BSS138; 50 V VDSS, 220 mA ID, 10 V'ta RDS(on) <= 3.5 Ω, VGS(th) 0.8 V ile 1.5 V arası

BSS138SOT-23 (TO-236AB)SDA Çift Yönlü Seviye DönüştürücüN-Kanal Mantık Seviyesi MOSFET: pin yapısı ve veri sayfası
N-Kanal Mantık Seviyesi MOSFET

onsemi BSS138; 50 V VDSS, 220 mA ID, 10 V'ta RDS(on) <= 3.5 Ω, VGS(th) 0.8 V ile 1.5 V arası

BSS138SOT-23 (TO-236AB)SCL Çift Yönlü Seviye DönüştürücüN-Kanal Mantık Seviyesi MOSFET: pin yapısı ve veri sayfası
SMD Çip Direnç

Yageo RC0805FR-0710KL; 10 kΩ %1 1/8 W kalın film

10kΩ0805 SMDSDA 3.3V Pull-Up Direnci—
SMD Çip Direnç

Yageo RC0805FR-0710KL; 10 kΩ %1 1/8 W kalın film

10kΩ0805 SMDSCL 3.3V Pull-Up Direnci—
SMD Çip Direnç

Yageo RC0805FR-0710KL; 10 kΩ %1 1/8 W kalın film

10kΩ0805 SMDSDA 5.0V Pull-Up Direnci—
SMD Çip Direnç

Yageo RC0805FR-0710KL; 10 kΩ %1 1/8 W kalın film

10kΩ0805 SMDSCL 5.0V Pull-Up Direnci—
Çok Katmanlı Seramik Kondansatör

Murata GRM21BR71E104KA01L; 100 nF 25 V X7R seramik %10

100nF0805 SMD3.3V Besleme Dekuplaj Kondansatörü—
Çok Katmanlı Seramik Kondansatör

Murata GRM21BR71E104KA01L; 100 nF 25 V X7R seramik %10

100nF0805 SMD5.0V Besleme Dekuplaj Kondansatörü—

Pratik Uygulama Alanları ve Kullanım Senaryoları

3.3V mikrodenetleyicilerin (ARM Cortex, ESP32, RP2040) 5.0V I2C çevre birimleri ve sensörlerle bağlanması
SMBus, PMBus ve 1-Wire iletişim hatları için çift yönlü açık savak mantık seviyesi dönüştürme
Modüler genişletme kartları için temel seviye dönüştürücü devresi (SparkFun BOB-12009, Adafruit 757, Pololu 2595)
3.3V silikon yapıları 5.0V aşırı gerilim stresinden koruyan ortak referanslı veri yolu yalıtımı

Kritik Tasarım Tuzakları ve Mühendislik İpuçları

Gerçek montajlarda karşılaşılan tuzaklar ve her birinin çözümü.

Kritik

Ters Kaynak-Savak Bağlantısı ve Gövde Diyotu İletimi

MOSFET savağını 3.3V hattına ve kaynağını 5.0V hattına bağlamak dahili gövde diyotunu tersine çevirir. Diyot anodu (artık 5V'ta) doğrudan 3.3V besleme hattına doğru sürekli iletime geçer; bu da aşırı ısınmaya ve mikrodenetleyici beslemesine zarar verici aşırı gerilimin geri beslenmesine yol açar.

Önlem

MOSFET kaynağını daima düşük gerilim alanına (3.3V) ve savağını yüksek gerilim alanına (5.0V) bağlayın. Dahili gövde diyotu katodunun 5.0V tarafına baktığından emin olun.

Uyarı

Aşırı Veri Yolu Kapasitansı ve Yavaş Yükselme Zamanı İhlali

Standart 10 kΩ pull-up dirençleri, hat parazitik kapasitansı ile bir RC alçak geçiren filtre oluşturur. Toplam hat kapasitansı 100 pF değerini aştığında, yükselme süresi I2C Fast-mode (400 kHz) standardının belirlediği 300 ns sınırını aşar; bu da çerçeve hatalarına ve kayıp ACK bitlerine neden olur.

Önlem

Pull-up direncini yükselme zamanı formülüyle hesaplayın: Rp <= tr / (0.8473 * Cb). Çok sayıda cihaz içeren 400 kHz Hızlı mod için 10 kΩ dirençleri 2.2 kΩ veya 4.7 kΩ dirençlerle değiştirin.

Kritik

3.3V Altı Mantık Seviyelerinde Yetersiz Kapı Sürüşü

Bu ayrık BSS138 devresini ultra düşük gerilimli hatlarda (1.8V veya 1.2V) kullanmak başarısız olur; çünkü BSS138 kapı eşik gerilimi VGS(th) 1.5V değerine kadar çıkabilir. VDD1 = 1.8V olduğunda efektif kapı sürüş gerilimi (VGS - VGS(th)) yalnızca 0.3V olur ve yüksek iletim direnci üreterek I2C VOL sınırını (0.4V) ihlal eder.

Önlem

1.8V - 3.3V veya 1.8V - 5.0V seviye dönüştürme için VGS(th) <= 0.8V garantili ve 1.8V kapı sürüşünde düşük RDS(on) sunan özel MOSFET'ler seçin (DMN2004K veya SSM3K339R gibi) veya otomatik yön algılamalı entegre dönüştürücüler kullanın (TI TXS0102 gibi).

Uyarı

Güç Alanları Arasında Ortak Toprak Referansı Eksikliği

3.3V ve 5.0V bölümlerini 0V toprak (0V) hatlarını birleştirmeden ayrı güç kaynaklarından çalıştırmak, yüzer ortak mod potansiyel farklarına yol açar. Toprak sıçramaları ve DC kaymaları efektif VGS gerilimini bozarak veri yolunun kilitlenmesine (latch-up), hatalı tetiklemelere veya kapı oksit delinmesine neden olur.

Önlem

Dönüştürücü devresinin hemen yanında hem 3.3V hem de 5.0V sistemlerinin toprak düzlemlerini bağlayan sağlam ve düşük empedanslı bir toprak dönüş hattı sağlayın.

Birincil kaynaklar

Bu sayfanın doğru kalmasına yardım edin

Bu devreyi kurdunuz, simüle ettiniz veya incelediniz mi? Onaylayın ya da yanlış bir parça, değer veya bağlantıyı bildirin.

GitHub'da bu sayfanın önceden doldurulduğu herkese açık bir form açar; ücretsiz bir GitHub hesabı gerekir. Bildirimler ve onaylar nasıl işler

HTML kodu

<iframe src="https://circuitbase.tech/embed/schematic/bss138-bidirectional-i2c-level-shifter?theme=paper" width="100%" height="500" frameborder="0" loading="lazy" style="border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 6px; max-width: 100%;" title="BSS138 ile 3.3V - 5V Çift Yönlü I2C Mantık Seviyesi Dönüştürücü — CircuitBase Interactive Schematic"></iframe>